நீதிமன்றங்கள் குடிமக்களின் உரிமைகளைப் பாதுகாக்க வேண்டும். அவை, அரசின் கட்டுப்பாடற்ற அதிகாரத்தை அனுமதிக்கக்கூடாது.
சமூக ஊடகங்களில் பேச்சை ஒழுங்குபடுத்துவதற்கான வழிகாட்டுதல்களை உருவாக்குமாறு மத்திய அரசை வலியுறுத்தும் வகையில், இந்திய உச்ச நீதிமன்றம் ஏற்கனவே கருத்துச் சுதந்திரத்தின் மீதான சட்ட வரம்புகளை பயன்படுத்தி நிர்வாகத்திற்கு அதிகாரம் அளிக்க முயல்கிறது. மாற்றுத்திற்னாளிகளுக்கு எதிராக இணையத்தில் வெளியிடப்பட்ட அவமதிப்பு கருத்திற்கு பதிலளிக்கும் விதமாக, நீதிமன்றம் அறிவுறுத்தல்களை வழங்கியது. இந்த அறிவுறுத்தல்கள் தொடர்ந்து கவலையளிக்கும் போக்கைக் கொண்டுள்ளன.
அரசியலமைப்பு உரிமைகளை குறைமதிப்பிற்கு உட்படுத்தும் கட்டுப்பாடுகளைப் பயன்படுத்த நீதித்துறை அரசை ஊக்குவிக்கிறது. விரும்பத்தகாத நகைச்சுவை தொந்தரவாக இருக்கலாம். அதை, நீதிமன்றங்கள் மூலமாகவும், நிர்வாக ஆட்சிமுறை மூலமாகவும் தீர்க்கப்பட வேண்டிய பிரச்சனையாக கருதுவது, ஒரு தவறான நீதி உணர்வை உருவாக்குகிறது. பேச்சுக்கு காவல்துறை அதிகாரத்தை விரிவுபடுத்துவது எப்போதும் தீங்கு விளைவிக்கும்.
அரசியல் குழுக்கள், தங்களுக்குப் பிடிக்காத கலை மற்றும் அரசியல் பேச்சை அடக்குவதற்கு அரசின் அமைப்புகள் மூலம் கண்காணிக்க தங்கள் அதிகாரங்களைப் பயன்படுத்துகின்றனர். சாதாரண குடிமக்கள் சுதந்திரமாகப் பேசுவதற்கு பயப்படுகிறார்கள். இந்த கருத்து தணிக்கை செய்யப்படும்போது, முக்கியமான உண்மைகளும் கருத்துக்களும் இழக்கப்படுகின்றன.
திறந்த விவாதம் இல்லாமல் ஒரு ஜனநாயகம் சிறப்பாக செயல்பட முடியாது. மக்கள் தங்கள் அடிப்படை சுதந்திரங்கள் மீதான தொடர்ச்சியான கட்டுப்பாடுகளின் கீழ் வாழக்கூடாது. திரைப்படத் தயாரிப்பாளர்கள் மற்றும் இயக்குனர்கள் இந்தியாவை சமூக ரீதியாக முன்னேற உதவும் விஷயங்களை ஆராய்வதில் இருந்து தள்ளி வைக்கப்பட்டுள்ளனர். மேலும், பத்திரிகையாளர்கள் தங்கள் தொழில்சார் கடமைகளை நிறைவேற்ற முதல் தகவல் அறிக்கைகளை (first information reports) கையாளுகின்றனர்.
சமீபத்திய ஆண்டுகளில், ஒன்றிய அரசாங்கம், முறைப்படி மற்றும் முறைசாரா முறையில், பிரச்சனைக்குரிய தகவல் தொழில்நுட்ப (இடைநிலை வழிகாட்டுதல்கள் மற்றும் டிஜிட்டல் மீடியா நெறிமுறைகள் குறியீடு) விதிகள், 2021 (Information Technology (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules) மற்றும் சமூக ஊடக நிறுவனங்களை, அரசாங்கத்தால் கண்டறியப்பட்ட பயனர் உள்ளடக்கத்திற்கு எதிராக தொடர அனுமதிக்கும் அந்த விதிகளில் திருத்தம் மூலம் இணையப் பேச்சு கட்டுப்பாட்டை விரிவுபடுத்தியுள்ளது.
திங்கட்கிழமை (ஆகஸ்ட் 25, 2025), அரசாங்கம் புதிய வழிமுறைகளை வெளியிட்டது. இவை அதன் அதிகாரங்களை மேலும் விரிவுபடுத்துவதை நோக்கமாகக் கொண்டதாகத் தெரிகிறது. இருப்பினும், இதற்கான நோக்கங்கள் ஏற்கனவே உச்ச நீதிமன்றத்தில் சவாலுக்கு உள்ளாகியுள்ளன. சிறுபான்மையினருக்கு எதிரான வன்முறையைத் தூண்டும் வெறுப்பு பேச்சும், விவாதமும் இந்தியாவில் குற்றமாக்கப்படுகின்றன.
பின்தங்கிய குழுக்களுக்கு உண்மையிலேயே அநீதி இழைக்கப்படும்போது நீதி தேடுவதற்கான சட்டப்பூர்வ வழிகளை வழங்குகிறது. ஆனால், நிர்வாகத்திற்கு இன்னும் அதிக அதிகாரங்களை வழங்குவது ஆபத்தானது. அடிப்படை நிலையில், "பேச்சு சுதந்திரத்தை தவறாகப் பயன்படுத்துதல்" (misuse of freedom of speech) என்று குறிப்பிடும் நீதித்துறை அறிக்கைகள் தங்கள் பங்கை தவறாகப் புரிந்துகொள்வது போல் தெரிகிறது. நிலப்பிரபுத்துவ அமைப்பில் கேள்விக்கு இடமில்லாத ஆட்சியாளர்களைப் போல செயல்படாமல், அரசியலமைப்பின் கீழ் உள்ள உரிமைகளைப் பாதுகாப்பதே அவர்களின் கடமையாக இருக்க வேண்டும்.