முக்கிய அம்சங்கள் :
குகி தேசிய அமைப்பு (Kuki National Organisation (KNO)) மற்றும் ஐக்கிய மக்கள் முன்னணி (United People’s Front (UPF)) ஆகியவற்றின்கீழ் உள்ள போராளிக் குழுக்களுடனான (militant groups) செயல்பாடுகளின் இடைநிறுத்தம் (SoO) ஒப்பந்தத்தின் புதிய பதிப்பானது, பேச்சுவார்த்தைமூலம் நடத்தப்பட்ட விதிமுறைகளுடன் புதுப்பிக்கப்பட்டது.
சூரசந்த்பூரை தளமாகக் கொண்ட குடிமை சமூக அமைப்பான குகி-ஜோ கவுன்சில் (Kuki-Zo Council), உள்துறை அமைச்சகத்தின் (MHA) அதிகாரிகளுடனான தொடர்ச்சியான கூட்டங்களுக்குப் பிறகு, பயணிகள் மற்றும் அத்தியாவசியப் பொருட்களின் "சுதந்திரமான இயக்கத்திற்காக" (free movement) "தேசிய நெடுஞ்சாலை-02" (National Highway-02) ஐ திறக்க முடிவு செய்தது.
செயல்பாடுகளின் இடைநிறுத்தம் (SoO) ஒப்பந்தமானது, அடிப்படையில் அரசியல் உரையாடலைத் தொடங்க முத்தரப்பு போர்நிறுத்த ஒப்பந்தமாகும். 2008-ல் கையெழுத்திடப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தம், மத்திய அரசு, மணிப்பூர் மாநில அரசு மற்றும் KNO மற்றும் UPF ஆகியவற்றுக்கு இடையே 24 தனித்தனி குகி-ஜோமி கிளர்ச்சிக் குழுக்களை உள்ளடக்கிய இரண்டு கிளர்ச்சிக் குழுக்களை பிரதிநிதித்துவப்படுத்துகின்றன.
2023-ம் ஆண்டு மார்ச் மாதம், ஜோமி புரட்சிகர இராணுவம் (Zomi Revolutionary Army (ZRA)) மற்றும் குகி தேசிய இராணுவம் (Kuki National Army (KNA)) ஆகிய இரு குழுக்களுடனான ஒப்பந்தத்தில் இருந்து பைரன் சிங் தலைமையிலான மாநில அரசாங்கம் (Biren Singh-led state government) ஒருதலைப்பட்சமாக வெளியேறுவதற்கு முன்னர் SoO ஒப்பந்தம் அவ்வப்போது புதுப்பிக்கப்பட்டது. குகி-சோ பெரும்பான்மையாக சூரசந்த்பூர் மாவட்டத்தில் உள்ள கிராமங்களுக்கு வெளியேற்ற அறிவிப்புகள் வழங்கப்பட்ட பின்னர், ZRA மற்றும் KNA "போராட்டத்தில் செல்வாக்கு செலுத்துவதாக" சிங் குற்றம் சாட்டினார்.
மே 2023-ல், மோதல் வெடித்த பிறகு, குகி-மைய்தி இனப் பிரிவின் இரு தரப்பிலும் உள்ள கிளர்ச்சிக் குழுக்கள் வன்முறைக்கு வழிவகுத்து அதில் பங்கேற்றதால், அந்த ஒப்பந்தம் 2024-ல் காலாவதியானது.
உள்துறை அமைச்சகம் (MHA) கருத்துப்படி, ஒப்பந்தத்தில் திருத்தப்பட்ட அடிப்படை விதிகளில் "மணிப்பூரின் பிராந்திய ஒருமைப்பாட்டை" (territorial integrity of Manipur) மதிப்பது மற்றும் மாநிலத்திற்கு நிலையான அமைதி மற்றும் நிலைத்தன்மையைக் கொண்டுவருவதற்கான பேச்சுவார்த்தை மூலம் அரசியல் தீர்வை நோக்கிச் செயல்படுவது ஆகியவை இதில் அடங்கும். குகி தேசிய அமைப்பு (KNO) மற்றும் ஐக்கிய மக்கள் முன்னணி (UPF) இந்த விதிமுறைகளுக்கு ஒப்புக் கொண்டுள்ளன.
ஒரு முக்கிய சொல் குகி போராளி முகாம்களை விளிம்புப் பகுதிகளிலிருந்து இடமாற்றம் செய்வது. மணிப்பூரின் மலைகளில் 14 குகி போராளி முகாம்கள் உள்ளன. இவற்றில் ஏழு குகி ஆதிக்கம் செலுத்தும் மலைகளின் விளிம்பில், மைய்தேயி சமூகம் ஆதிக்கம் செலுத்தும் பள்ளத்தாக்கிற்கு அருகில் அமைந்துள்ளன. அருகிலுள்ள மைய்தேயி கிராமங்கள் மீது தாக்குதல்களை நடத்த இந்த முகாம்கள் பயன்படுத்தப்படுவதாகக் கூறி, மைய்தேய்கள் நீண்டகாலமாக தங்களை இடமாற்றம் செய்யக் கோரி வருகின்றனர்.
திருத்தப்பட்ட செயல்பாடுகளின் இடைநிறுத்தம் (SoO) ஒப்பந்தம், சிறிய முகாம்களை ஒருங்கிணைத்து பெரியதாக மாற்றும். இதனால், முகாம்களின் எண்ணிக்கை குறையும்.
போராளிகள் தங்கள் ஆயுதங்களை அருகில் உள்ள CRPF/BSF முகாம்களில் ஆயுதங்களை வைப்பது, மூலம் போராளி முகாம்களில் இருந்து ஆயுதங்கள் தாக்குதல்களுக்குப் பயன்படுத்தப்படுவதாக எழுந்த குற்றச்சாட்டுகளை நிவர்த்தி செய்யும்.
பைரன் சிங்கை முதல்வர் பதவியில் இருந்து நீக்குவது உட்பட சில முக்கிய குகி சமூகங்களின் கோரிக்கைகளை அரசாங்கம் ஏற்கனவே கவனித்துள்ளது. இனக்கலவரத்தின் போது சிங் ஒருதலைப்பட்சமாக செயல்பட்டதாக மலையக மக்கள் நீண்டகாலமாக குற்றம் சாட்டி வருகின்றனர். உண்மையில், பிப்ரவரியில் மணிப்பூரில் குடியரசுத் தலைவர் ஆட்சி அமல்படுத்தப்பட்ட பிறகுதான் குகி போராளிக் குழுக்கள் ஒன்றிய அரசுடன் பேச்சுவார்த்தையைத் தொடங்கின.
குகி சமூகத்தின் மற்றொரு கவலை மைய்தேயி கிளர்ச்சிக் குழுக்கள் பற்றியது. இந்தக் குழுக்கள் இம்பாலில் ஒரு தளத்தை உருவாக்கி, தடை செய்யப்பட்டிருந்தாலும் சுதந்திரமாகச் செயல்பட்டு வந்தன. நவம்பர் 2023-ல், அரசாங்கம் UNLF உடன் ஒரு அமைதி ஒப்பந்தத்தில் கையெழுத்திட்டது. UNLF பள்ளத்தாக்கில் உள்ள பழமையான போராளிக் குழுக்களில் ஒன்றாகும்.
அரசாங்கம் இப்போது UNLF-க்காக முகாம்களை அமைக்கிறது மற்றும் இந்த முகாம்களில் தங்கியிருக்கும் UNLF உறுப்பினர்களின் அடையாள அட்டைகளையும் தயாரித்து வருகிறது. இந்த செயல்முறை முடியும் தருவாயில் இருப்பதாக வட்டாரங்கள் தெரிவித்தன.