அவ்வாறு செய்யத் தவறினால், இந்தப் புனித நதியைத் தங்களின் வாழ்வாதாரமாகக் நம்பியிருக்கும் அனைவருக்கும் போதுமான தூய்மையான நீர் கிடைக்காமல் போகும் அபாயம் ஏற்படும்.
1996-ஆம் ஆண்டின் கங்கை நீர் ஒப்பந்தம் விரைவில் முடிவுக்கு வரவுள்ளது. இது இந்தியா-வங்கதேச உறவுகள் தொடர்பான விஷயம் மட்டுமல்ல. தெற்காசியாவில் காலநிலை மாற்றத்தை எதிர்கொள்ளுதல் மற்றும் எல்லை தாண்டிய நதிநீர் நிர்வாகம் குறித்தான பரந்த விவாதங்களுக்குரிய பொருளாகவும் மாறியுள்ளது. இருநாடுகளுக்கிடையே அரசியல் பதற்றங்களும், கங்கைப் படுகையில் சுற்றுச்சூழல் அழுத்தங்களும் அதிகரித்துவரும் சூழலில் இந்த ஒப்பந்த காலம் முடிவடைகிறது. காலநிலை மாற்றம் தீவிரமடைந்து நீர் தேவைகளும் அதிகரித்து வருவதால், கோடைக்காலங்களில் நதியின் நீர்வரத்து குறித்து எல்லைக்கு இருபுறமும் மீண்டும் கவலைகள் எழுந்துள்ளன.
இந்தியாவுடனான தங்களின் எதிர்கால உறவு கங்கை நீர் ஒப்பந்தத்தை மட்டுமே பொறுத்தது என்று வங்கதேச தேசியக் கட்சி அண்மையில் அறிவித்துள்ளது. இதிலிருந்து இருநாடுகளுக்கிடையேயான இராஜதந்திர உறவில் இது எவ்வளவு முக்கியமான தருணம் என்பது தெளிவாகிறது. இருப்பினும், நதிநீர் பங்கீடு மற்றும் இராஜதந்திர பேச்சுவார்த்தைகள் மீது மட்டுமே முழுக்கவனமும் செலுத்தப்படுவதால், "நதியின் ஆரோக்கியம்" என்ற மற்றொரு முக்கியமான விஷயம் கவனிக்கப்படாமல் போக வாய்ப்புள்ளது. பருவநிலை மாற்றம் காரணமாக தற்போதுள்ள பல நீர்-பகிர்வு ஒப்பந்தங்களின் அடிப்படை சூழல்களே மாறி வருகின்றன. மேலும், கங்கை நதி அமைப்பால் இன்னும் எவ்வளவு சூழலியல் அழுத்தத்தைத் தாங்க முடியும் என்கிற கேள்விய எழுந்துள்ளது.
புவிவெப்பமடைதல் மற்றும் காலநிலை மாற்றத்தால் மிகக் கடுமையாகப் பாதிக்கப்படக்கூடிய பகுதிகளில் தெற்காசியாவும் ஒன்று என்று காலநிலை மாற்றத்திற்கான அரசாங்கங்களுக்கு இடையேயான குழுவின் (Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)) ஆறாவது மதிப்பீட்டு அறிக்கை தெரிவிக்கிறது. விரைவான மக்கள்தொகை பெருக்கம், வறுமை, நீர் பற்றாக்குறை, பலவீனமான நிர்வாகம் மற்றும் நாடுகளுக்கு இடையேயான எல்லைத் தாண்டி பாயும் ஆறுகள் குறித்த அதிகரிக்கும் பதற்றங்கள் ஆகியவை இந்த நிலையை மேலும் தீவிரமாக்குகின்றன. தெற்காசியாவைப் போல ஆறுகளால் இவ்வளவு ஆழமாக வடிவமைக்கப்பட்ட பிராந்தியங்கள் உலகில் மிகக் குறைவு. கங்கை, பிரம்மபுத்திரா மற்றும் மேக்னா ஆகிய அமைப்புகள் பல நூற்றாண்டுகளாக இங்குள்ள நாகரிகங்கள், பொருளாதாரங்கள் மற்றும் கலாச்சாரங்களை ஆதரித்து வருகின்றன.
காலநிலை மாற்றம் ஏற்கனவே இமயமலைப் பனிப்பாறைகள், பருவமழையின் போக்குகள் மற்றும் பிராந்தியத்தின் நதிநீரோட்டத்தைப் பாதித்து வருகிறது. அதேவேளையில், மீன்பிடித்தல், வெள்ளப்பெருக்கு, உவர்நீர் பிரச்சனை மற்றும் மக்களின் வாழ்வாதாரம் உள்ளிட்ட ஒட்டுமொத்த நதி வடிநிலப் பகுதியிலும் சுற்றுச்சூழல் சார்ந்த அழுத்தங்கள் உருவாவதற்கான அறிகுறிகள் தென்படுகின்றன. கோடைக்காலத்தில் பாயும் கங்கை நதி உட்பட இப்பகுதியில் உள்ள பல முக்கிய ஆறுகள், அபாயகரமான சுற்றுச்சூழல் எல்லைகளை நெருங்கி வருவதாக சமீபத்திய ஆய்வுகள் சுட்டிக்காட்டுகின்றன. காலநிலை அழுத்தம், நதிநீரியல் மாற்றம் மற்றும் நதியின் மேல்பகுதியில் நீரை வேறு திசைக்கு திருப்புதல் ஆகியவற்றின் காரணமாக நதிகளின் நீர்வரத்து குறைந்துள்ளது. இது நீர்நிலைகளில் உப்புத்தன்மை அதிகரிப்பதற்கும், வேளாண்துறை அழுத்தத்திற்கும், நீர்வாழ் சுற்றுச்சூழல் சீரழிவிற்கும் மற்றும் நதியைச் சார்ந்த மீன்பிடித்தல் குறைவதற்கும் வழிவகுத்துள்ளது.
ஆறுகள் எல்லைகளைத் தாண்டிப் பாய்வதால், ஒரு குறிப்பிட்ட இடத்தில் ஏற்படும் நீர் நெருக்கடி என்பது விரைவில் ஒரு பிராந்திய பிரச்சனையாக மாறிவிடுகிறது. கங்கை-பிரம்மபுத்திரா-மேக்னா வடிநிலப் பகுதி முழுவதிலும், குறையும் நதி நீர்வரத்தும் மற்றும் அதிகரிக்கும் உப்புத்தன்மையும் சுற்றுச்சூழலுக்கு மிகுந்த அழுத்தத்தை ஏற்படுத்துகின்றன. குறிப்பாக இந்தியாவின் கிழக்குக் கடலோரப் பகுதிகள் மற்றும் வங்கதேசத்தின் எளிதில் பாதிக்கப்படக்கூடிய பகுதிகளில் இதன் தாக்கம் அதிகமாக உள்ளது. வங்காள விரிகுடாவில் இருந்து வரும் கடல்மட்ட உயர்வை எதிர்த்துப் போராடுவதற்கும், இந்தியா மற்றும் வங்கதேசம் இணைந்து பகிர்ந்து கொள்ளும் உலகின் மிகப்பெரிய சதுப்புநிலக் காடான சுந்தரவனக் காடுகளைப் பாதுகாப்பதற்கும், நதிகளில் தொடர்ந்து நன்னீர் பாய்வது மிகவும் அவசியமாகும்.
அதேவேளையில், தொழிற்சாலைக் கழிவுகள், கழிவுநீர் மற்றும் வேளாண் கழிவுநீரால் ஏற்படும் மாசுபாடு தெற்காசியா முழுவதிலும் உள்ள நதி அமைப்புகளைத் தொடர்ந்து பாதித்து வருகிறது. இது நதி மேலாண்மையில் வலுவான பிராந்திய ஒத்துழைப்பின் அவசியத்தை உணர்த்துகிறது. நதி நீரோட்டத்தில் ஏற்படும் மாற்றங்கள், நதிகளுக்கும் அருகிலுள்ள சதுப்பு நிலங்களுக்கும் இடையிலான தொடர்பைக் குறைத்துள்ளன. பருவகால வெள்ளப்பெருக்கு குறைவதால் ஊட்டச்சத்துக்களின் பரிமாற்றம் மற்றும் உயிரினங்களுக்கான வாழிடங்களின் கிடைக்கும் தன்மை கட்டுப்படுத்தப்படுகின்றன. இது பல்லுயிர் பெருக்கத்தைப் பாதிப்பதுடன், கார்பனைச் சேமித்து வைத்து பருவநிலை மாற்றத்திலிருந்து பாதுகாக்கும் சதுப்பு நிலங்களையும் பலவீனப்படுத்துகிறது.
நதி அமைப்புகளில் ஏற்படும் இத்தகைய பாதிப்புகள் இந்தியாவிற்குள்ளும் தெளிவாகத் தெரிகின்றன. பாட்னா மற்றும் பாகல்பூர் இடையே நதியின் மேல் பகுதியில் வண்டல் மண் படிவதால், பீகாரின் சில பகுதிகளில் வெள்ள அபாயம் அதிகரிப்பதற்கு ஃபராக்கா தடுப்பணையே (Farakka Barrage) காரணம் என்று இந்திய வல்லுநர்கள் சுட்டிக்காட்டுகின்றனர். இந்த மண் படிவு நதியின் நீர்க் கொள்ளளவைக் குறைத்து, பலத்த மழைக்காலத்தில் வெள்ளப்பெருக்கை மேலும் தீவிரமாக்குகிறது. கங்கை நதி ஒரு காலத்தில் அதிக அளவில் வண்டல் மண்ணைக் கொண்டு வந்து, வெள்ளச் சமவெளிகளை பராமரிக்க உதவியது. ஆனால், இப்போது ஃபராக்கா தடுப்பணை இந்த வண்டல் மண்ணில் பெரும்பகுதியை மேல் பகுதியிலேயே தேக்கிவைத்து, ஒரு பெரிய சமநிலையின்மையை உருவாக்கியுள்ளது. மேல் பகுதியில் வண்டல் மண் படிவது வெள்ள அபாயத்தை அதிகரிக்கும் வேளையில், கீழ்ப் பகுதியில் வண்டல் மண் பற்றாக்குறை ஏற்படுவது டெல்டா பகுதியைப் பலவீனப்படுத்தி, அரிப்பு மற்றும் கடல்மட்ட உயர்வால் எளிதில் பாதிக்கப்படக்கூடியதாக மாற்றுகிறது. அதிகரித்துவரும் ஆற்றங்கரை அரிப்பு, நிலச்சரிவு மற்றும் வாழிட இழப்பு ஆகியவை இப்போது நதியின் நீண்டகால நிலைத்தன்மைக்கு அச்சுறுத்தலாக உருவெடுத்துள்ளன.
மேற்கு வங்கத்தில், மீன் வளம் — குறிப்பாக 'ஹில்சா' (Hilsa) மீன்களின் எண்ணிக்கை குறைந்து வருவது, துர்க்கா பூஜை மற்றும் ஜமாய் சஷ்டி போன்ற பண்டிகைகள் உட்பட மக்களின் வாழ்வாதாரத்தையும் கலாச்சார பாரம்பரியத்தையும் தொடர்ந்து பாதித்து வருகிறது. ஃபராக்கா தடுப்பணை மீன்களின் இயற்கை புலம்பெயர்வுப் பாதைகளைத் தடுக்கிறது. ஒரு காலத்தில் கங்கைச் சமவெளி முழுவதிலும் பொதுவாகக் காணப்பட்ட ஹில்சா மீன்களின் இடப்பெயர்வு குறைந்துபோனது, சூழலியல் மற்றும் மீன்வளத்திற்கு ஏற்பட்டுள்ள பாதிப்பின் அளவைக் காட்டுகிறது. ஃபராக்கா தடுப்பணை கங்கை டால்பின், முதலை மற்றும் பல மீன் இனங்களின் வாழிடங்களையும் சூழலியல் தொடர்பையும் சீர்குலைத்துள்ளதால், பல்லுயிர் இழப்பு மற்றும் அச்சுறுத்தல் மேலும் அதிகரித்துள்ளது.
கங்கை என்பது ஒரு வெறும் நதி மட்டுமல்ல; அது பல லட்சக்கணக்கான மக்களுக்கும், எண்ணற்ற உயிரினங்களுக்கும் வாழ்வாதாரம் அளிக்கும் ஒரு வாழும் அமைப்பாகும். அதன் சூழலியல் ஆரோக்கியத்தைப் பாதுகாப்பதற்கு, அறிவியல்ரீதியான கொள்கைகள், பல்வேறு துறைகளுக்கிடையேயான ஒத்துழைப்பு, மற்றும் நிலையான நதி மேலாண்மைக்கான நீண்டகால அர்ப்பணிப்பு ஆகியவை அவசியமாகின்றன.
ஆற்றுநீர்ப் பயன்பாட்டைப் பாதுகாப்பாக வைத்திருப்பதற்கு "பாதுகாப்பான செயல்பாட்டுத் தளம்" (Safe Operating Space) என்ற புதிய கருத்தை அறிமுகப்படுத்துவது ஒரு சாத்தியமான தீர்வாக இருக்கும். வங்கதேச தொழில்சார் பல்கலைக்கழகம், பங்கபந்து ஷேக் முஜிபுர் ரஹ்மான் வேளாண்மைப் பல்கலைக்கழகம் மற்றும் 'Riverine People' அமைப்பினருடன் சேர்ந்து நான் தலைமை தாங்கிய ஒரு சர்வதேச ஆய்வே, கங்கை டெல்டாவில் உள்ள முக்கிய ஆறுகளுக்கான 'பாதுகாப்பான செயல்பாட்டுத் தளத்தை' முதன்முதலில் வரையறுத்த ஆய்வாகும். எங்களுடைய ஆய்வில், வங்கதேச டெல்டாவில் உள்ள பத்து முக்கிய ஆறுகளில் நான்கு ஆறுகள் இந்த எல்லைப் பாதுகாப்பைத் தாண்டிவிட்டதாகக் கண்டறியப்பட்டுள்ளது. பெரும்பாலான ஆறுகளின் நீர்வரத்து கணிசமாக மாற்றமடைந்துள்ளது. மீதமுள்ள ஆறு நதிகள் எச்சரிக்கையான நிலையில் உள்ளன. எல்லை தாண்டிய நீர் மேலாண்மைக் கொள்கைகளை உருவாக்குவதற்கும், வங்கதேசம் மற்றும் தெற்காசியாவில் நிலையான வளர்ச்சி இலக்குகளைத் தாங்குவதற்கும் தேவையான முக்கிய அறிவியல் ஆதாரங்களை இந்த ஆய்வு வழங்குகிறது. நீர் ஒப்பந்தத்தை மறுஆய்வு செய்யும்போது கருத்தில்கொள்ள வேண்டிய மிக முக்கியமான ஒன்றாகும்.
இறுதியாக, நீர் பயன்பாட்டுக்காக பகிர்ந்து கொள்ளப்படும் ஆறுகள் புவிசார் அரசியல் பதற்றங்களுக்குக் காரணமாக மாறாமல், பிராந்திய அமைதிக்கான ஆதாரமாக இருப்பதை உறுதிசெய்வது முக்கியமாகும். அதேவேளையில், வரும் ஆண்டுகளில் இரண்டு நாடுகளுக்கும் பயனளிக்கும் வகையில் ஆற்றின் இயற்கை வளத்தை வலுப்படுத்த உடனடியாக நடவடிக்கை எடுக்கப்பட வேண்டும். அவ்வாறு செய்யத் தவறினால், தங்கள் வாழ்வாதாரத்திற்காக நதியை நம்பியிருக்கும் லட்சக்கணக்கான மக்களுக்குக் கிடைக்கக்கூடிய சுத்தமான நீரின் அளவு குறைந்துபோகும் அபாயம் உள்ளதாக எச்சரிக்கின்றனர்.
முகமது சர்வர் ஹொசைன், கிளாஸ்கோ பல்கலைக்கழகத்தின் சமூக மற்றும் சுற்றுச்சூழல் நிலைத்தன்மை துறையில் இணைப் பேராசிரியராகப் பணியாற்றி வருகிறார்.